Voordat je begint
Boven ons alleen sterren, onder ons alleen aarde.
Daartussen dit ene leven, en wat wij ervan maken.
Dit boek is geen openbaring.
Geen god heeft het gedicteerd. Geen engel heeft het gebracht. Niemand droomde het op een berg. Het maakt ook niet uit wie het schreef, want wat hier staat, moet zonder die naam overeind blijven.
Het is verzameld. Uit oude boeken en nieuwe, uit de tempels en de sterrenkunde, uit verhalen die moeders vertelden en vragen die kinderen stelden. Waar iets goed was, hebben we het opgeraapt, ook als we de rest lieten liggen. Achterin staat waar alles vandaan komt.
Geloof dit boek niet.
Dat is het eerste wat het je vraagt. Toets alles. Ook dit. Vraag bij elke zin waarom, en als er geen goede reden is, laat de zin dan liggen. Een zin die jouw vraag niet aankan, verdient jouw vertrouwen niet.
Wat hier staat over de wereld, is wat we tot nu toe weten. Wie later meer weet, heeft gelijk. Dan moet dit boek veranderen, niet de wereld.
Dit boek maakt geen wetten. Het geeft redenen, en redenen kun je meenemen naar plaatsen en tijden waar het nooit is geweest.
Je mag stoppen.
Dit boek begint bij wat veel mensen het liefst hebben: wat ze van hun ouders kregen. Het zal op sommige plekken pijn doen. Sluit het dan. Niemand houdt bij hoe ver je kwam. Er staat niets op het spel. Je kunt het ook weggeven, of nooit meer openen, en je blijft wie je bent.
Als je gelooft en wilt blijven geloven, ben je hier evengoed welkom. Niemand zal je iets afnemen wat je niet zelf wilt neerleggen. Wat erin staat over andere geloven, is eerlijk bedoeld: wat niet klopt zeggen we, en wat er mooi aan is ook.
Dit boek is er voor wie het wil. Niemand hoeft mee te doen.
Hoe je het leest.
Je kunt het van voor naar achter lezen. Dan loop je een weg: van zekerheid naar twijfel, van leegte naar verwondering, en van daar naar je eigen handen.
Je kunt het ook openslaan waar je het nodig hebt. Achterin staan vragen die mensen stellen als het zwaar is, als ze iets verkeerd deden, als ze niet weten wat ze moeten doen. Op elke vraag staat een antwoord, of een manier om het te vinden. Waar we het niet weten, staat dat erbij.
De korte zinnen zijn genummerd, zodat je ze kunt terugvinden. Ze zijn niet heilig. De nummers zijn er om te zoeken, niet om te bewijzen.
De vragen aan het eind van een deel zijn voor jou alleen. Niemand hoeft je antwoord te horen.
En als je nu niet meer wilt leven, sla dit alles dan over en ga naar de pagina achterin die daarvoor is. Die gaat vóór alles wat hier verder staat.